เด็กและเยาวชนทำนิติกรรมสัญญาได้แค่ไหน พ่อแม่และผู้ปกครองต้องรู้

เด็กและเยาวชนทำนิติกรรม-สัญญาได้แค่ไหน? พ่อแม่และผู้ปกครองต้องรู้! เคยสงสัยไหมว่า... น้องๆ หนูๆ ที่ยังไม่บรรลุนิติภาวะ จะไปทำสัญญาซื้อขาย กู้ยืม หรือทำนิติกรรมต่างๆ ด้วยตัวเองได้หรือไม่? วันนี้เราสรุปประเด็นสำคัญจากประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์มาฝากกัน นิติกรรมคืออะไร? คือการกระทำที่ชอบด้วยกฎหมายและสมัครใจ เพื่อสร้างความผูกพันทางกฎหมาย เช่น การทำสัญญาซื้อขาย, สัญญากู้เงิน หรือการทำพินัยกรรม เป็นต้น ใครบ้างที่ "บรรลุนิติภาวะ" ทำนิติกรรมได้เต็มตัว? - ผู้ที่มีอายุครบ 20 ปีบริบูรณ์ - ผู้ที่มีอายุครบ 17 ปีบริบูรณ์ และทำการสมรส (จดทะเบียนสมรสโดยพ่อแม่/ผู้ปกครองยินยอม) - ผู้ที่อายุไม่ครบ 17 ปี แต่ศาลอนุญาตให้สมรส (เช่น กรณีตั้งครรภ์) กฎเหล็ก: "ต้องได้รับความยินยอม" หากผู้เยาว์จะทำนิติกรรม ต้องได้รับความยินยอมจาก "ผู้แทนโดยชอบธรรม" (พ่อ/แม่/ผู้ปกครอง) ก่อนเสมอ ซึ่งการยินยอมทำได้ 3 รูปแบบ: - ลายลักษณ์อักษร: ทำเป็นหนังสือ - วาจา: ตกลงด้วยปากเปล่า - ปริยาย: เช่น การที่ผู้ปกครองรับรู้แล้วไม่ทัดทาน หรือช่วยอำนวยความสะดวกในการทำสัญญานั้นๆ จะเกิดอะไรขึ้นถ้าทำโดยไม่ได้รับความยินยอม? นิติกรรมนั้นจะตกเป็น "โมฆียะ" คือยังมีผลสมบูรณ์ตามกฎหมายจนกว่าจะถูกบอกเลิก (บอกล้าง) โดยผู้แทนโดยชอบธรรม หรืออาจจะให้การยืนยัน (ให้สัตยาบัน) เพื่อให้นิติกรรมนั้นสมบูรณ์ตลอดไปก็ได้ ข้อยกเว้น! เรื่องที่ "ผู้เยาว์ทำเองได้" โดยไม่ต้องขออนุญาต: - กิจการที่เป็นประโยชน์เพียงฝ่ายเดียว: เช่น รับการให้โดยเสน่หาจากผู้อื่นที่ไม่มีเงื่อนไขหรือค่าตอบแทน - กิจการที่ต้องทำเองเฉพาะตัว: เช่น การรับรองบุตร หรือการเข้าพิธีสมรส - กิจการที่สมควรแก่ฐานานุรูป: สิ่งที่จำเป็นในชีวิตประจำวัน เช่น ซื้อขนม ซื้อเครื่องเขียน หรืออุปกรณ์การเรียน - พินัยกรรม: ทำได้เองเมื่ออายุครบ 15 ปีบริบูรณ์ (หากทำก่อนอายุ 15 จะตกเป็น "โมฆะ" ทันที)